Slideshow image Slideshow image Slideshow image Slideshow image Slideshow image Slideshow image Slideshow image Slideshow image Slideshow image Slideshow image
Previous Next
Ολική Αρθροπλαστική

ΟΛΙΚΗ ΑΡΘΡΟΠΛΑΣΤΙΚΗ


Αρθροπλαστική ονομάζεται η χειρουργική επέμβαση που περιλαμβάνει την εμφύτευση μιας τεχνιτής άρθρωσης για την αντικατάσταση της φθαρμένης. Η ολική αρθροπλαστική του ισχίου αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά βήματα προόδου στη χειρουργική. Σήμερα, είναι περισσότερες από 600.000 οι ολικές αρθροπλαστικές ισχίου που πραγματοποιούνται παγκοσμίως κάθε χρόνο.
 
 Ενδείξεις
 
Γενικότερα ο όρος αρθρίτιδα χρησιμοποιείται για να περιγράψει οποιαδήποτε κατάσταση κατά την οποία υπάρχει φθορά του αρθρικού χόνδρου. Η αρθρίτιδα είναι μια πάθηση μη αναστρέψιμη και οι διάφορες μη χειρουργικές (συντηρητικές) θεραπείες μπορούν μόνο να επιβραδύνουν την εξέλιξή της χωρίς να μπορούν να την σταματήσουν ή να επιφέρουν επούλωση των περιοχών που έχουν επηρρεαστεί (ο χόνδρος που έχει φθαρεί δεν αναπτύσσεται ξανά).
 
Η θεραπεία της αρθρίτιδας του ισχίου επικεντρώνεται στη μείωση του πόνου και τη βελτίωση της κινητικότητας της άρθρωσης. Στην αρχή είναι συντηρητική και περιλαμβάνει: φυσιοθεραπεία, ανάπαυση, έλεγχο του σωματικού βάρους, αποφόρτιση, φάρμακα από το στόμα (ΜΣΑΦ) και ενδοαρθρικές εγχύσεις. Όταν ο πόνος αρχίζει να περιορίζει τις συνηθισμένες καθημερινές δραστηριότητες παρά τη λήψη των ΜΣΑΦ και η κίνηση της άρθρωσης μειώνεται σε μεγάλο βαθμό η χειρουργική θεραπεία αποτελεί τη μόνη λύση.  Η χειρουργική επέμβαση περιλαμβάνει την εμφύτευση μιας τεχνητής άρθρωσης (πρόθεση) η οποία αντικαθιστά την φθαρμένη.
 
 Προετοιμασία του χειρουργείου

Η σωστή (ανατομική) τοποθέτηση της πρόθεσης είναι ζωτικής σημασίας διότι κάθε απόκλιση από την ιδανική θέση έχει αρνητικό αντίκτυπο στην φόρτιση του ισχίου και τελικά στην επιβίωση του εμφυτεύματος. Σκοπός του χειρουργείου είναι η ακριβής αναπαραγωγή του εμβιομηχανικού περιβάλλοντος της άρθρωσης όπως αυτό υπήρχε όταν ο ασθενής δεν είχε κανένα πρόβλημα.
 
Η διαδικασία αυτή ονομάζεται «εξισορρόπηση των μαλακών μορίων του ισχίου». Σε αυτή τη διαδικασία η επιλογή της  κατάλληλης πρόθεσης για τον κάθε ασθενή είναι μια σύνθετη διαδικασία για τον χειρουργό και απαιτεί μεγάλη εμπειρία του αντικειμένου.
 
Στην αγορά υπάρχουν πληθώρα προθέσεων. Όλες αυτές οι προθέσεις δεν είναι ίδιες όπως ίδιοι δεν είναι και όλοι οι ασθενείς. Για να καταλήξει στη καλύτερη για τον ασθενή επιλογή ο χειρουργός θα πρέπει να συνυπολογίσει πολλούς παράγοντες όπως:
 
 Την παθολογία (π.χ. οστεοαρθρίτιδα, ρευματοειδή αρθρίτιδα)
 Την ποιότητα του οστού (π.χ. οστεοπόρωση)
 Την ανατομία του ισχίου (π.χ. δυσπλαστικό ισχίο)
 Την προσπέλαση (π.χ. κλασσική ή ελάχιστα επεμβατική)
 Την ηλικία (κάτω των 65-75 ετών)
 Τις απαιτήσεις του ασθενούς (υψηλών ή χαμηλών δραστηριοτήτων)
 Την πιθανότητα αναθεώρησης στο μέλλον (ασθενείς κάτω των 60 ετών)

Τέλος ο χειρουργός πριν από το χειρουργείο θα σχεδιάσει την επέμβαση με κάθε λεπτομέρεια πάνω στην ακτινογραφία καθορίζοντας έτσι το σωστό τύπο και μέγεθος του εμφυτεύματος καθώς και τη σωστή τους θέση έτσι ώστε να εξασφαλισθεί η «εξισορρόπηση των μαλακών μορίων του ισχίου»Παράλληλα με αυτόν τον τρόπο προγραμματίζει και τις πιθανές διεγχειρητικές διορθώσεις που πρέπει να κάνει στα οστά του ισχίου π.χ τοποθέτηση μοσχεύματος, επιπωματισμό κύστεων κλπ.
 
 Το χειρουργείο

Το χειρουργείο της ολικής αρθροπλαστικής μπορεί να πραγματοποιηθεί είτε με γενική αναισθησία είτε με περιοχική (ραχιαία ή επισκληρίδιο) αναισθησία. Το χειρουργείο της ολικής αρθροπλαστικής του ισχίου αποτελείται από δύο στάδια:
 
1. Την προσπέλαση, η οποία αποτελεί το «δρόμο» με τον οποίο ο χειρουργός θα προσεγγίσει την φθαρμένη άρθρωση. Η προσπέλαση είναι πολύ σημαντικό κομμάτι του χειρουργείου γιατί από τη μία επηρρεάζει στην επιλογή και την τοποθέτηση των υλικών από την άλλη έχει άμεσο αντίκτυπο στη μετεγχειρητική αποθεραπεία. Υπάρχουν τρείς προσπελάσεις για το ισχίο: η προσθία προσπέλαση, η πλαγία προσπέλαση και η οπίσθια προσπέλαση. Όλες αυτές μπορούν να πραγματοποιηθούν με συμβατικές μεθόδους είτε με τεχνικές ελάχιστης επεμβατικότητας MIS (Minimal Invasive Surgery)
 
Oι παράμετροι που χαρακτηρίζουν μια τεχνική ως ελάχιστα επεμβατική είναι:
 Τομή δέρματος μικρότερη από 8-10cm
 Ελάχιστη κακοποίηση των μαλακών μορίων (μυών, τενόντων, νεύρων και αγγείων)
 Ελάχιστη αφαίρεση οστού από μηρό και κοτύλη
 Χρήση εμφυτευμάτων με μικρό μέγεθος και σχεδιασμό που επιτρέπουν τη μέγιστη διατήρηση οστικού αποθέματος
 
Η πραγματοποίηση ολικών αρθροπλαστικών του ισχίου με τεχνικές ελαχίστης επεμβατικότητας προσφέρει σημαντικά πλεονεκτήματα σε σχέση με τις συμβατικές μεθόδους. Αυτά είναι:
 
  ο λιγότερος πόνος
 η μικρότερη παραμονή στο νοσοκομείο (2-4 ημέρες),
 η ταχύτερη ανάρρωση (3-4 εβδομάδες) και
 το καλύτερο κοσμητικό αποτέλεσμα.
 
2. Την εμφύτευση της πρόθεσης, δηλαδή τον τρόπο με τον οποίο τοποθετείται και σταθεροποιείται η τεχνητή άρθρωση. Η τοποθέτηση του εμφυτεύματος μπορεί να γίνει με δύο τεχνικές ανάλογα με το είδος της πρόθεσης.
 
Σήμερα είναι διαθέσιμοι δύο βασικοί τύποι πρόθεσης:
 Εκείνοι που απαιτούν τη χρήση μιας ειδικής ακριλικής ρητίνης κοινώς γνωστό ως «οστικό τσιμέντο» και
 Εκείνοι που βασίζονται στην άμεση ανάπτυξη οστού πάνω στο προσθετικό εμφύτευμα έτσι ώστε αυτό να ενσωματωθεί και να στερεωθεί
 
Κανένας μέχρι σήμερα δεν έχει μπορέσει να αποδείξει εάν οι πρόθεσεις με οστικό τσιμέντο είναι καλύτερες από εκείνες χωρίς ή το αντίστροφο. Υπάρχει μια τάση από μεγάλη πλειοψηφία χειρουργών να χρησιμοποιούν στις μεγάλες ηλικίες >80 ετών εμφυτεύματα με τσιμέντο ενώ στους δραστήριους ασθενείς νεαρής ηλικίας <65 ετών χωρίς ειδικές παθολογικές καταστάσεις να χρησιμοποιούν πρόθεσεις χωρίς τσιμέντο. Σε ηλικίες των 70-80 ετών πολλές φορές χρησιμοποιείται αυτό που αποκαλούμε υβρίδιο δηλαδή πρόθεση χωρίς τσιμέντο στην κοτύλη και πρόθεση με τσιμέντο στο μηρό. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι προθέσεις με οστικό τσιμέντο αποτελούν ένα παλαιό προϊόν ή ένα προϊόν για τους ηλικιωμένους. Χρόνια κλινικής εμπειρίας έχουν καταλήξει σε ισοπαλία.
 
 Επιπλοκές
 
Οι πιθανότητες να εμφανιστεί μια σημαντική επιπλοκή μετά από μία ολική αρθροπλαστική του ισχίου είναι μεταξύ 1-3%. Οι επιπλοκές που σχετίζονται με την αναισθησία είναι πολύ σπάνιες. Οι πιο συχνές επιπλοκές μετά από μια ολική αρθροπλαστική ισχίου είναι:
 
1. Λοίμωξη
2. Εξάρθρωση
3. Τραυματισμός των νεύρων και των αγγείων
4. Εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση και πνευμονική εμβολή
5. Ανισοσκελία
 
Στις αρθροπλαστικές που τοποθετούνται με την τεχνική ενσφήνωσης υπάρχει 0,3% πιθανότητα επίμονου πόνου στο μηρό μετά την επέμβαση και 1-2% πιθανότητα εμφάνισης κατάγματος του μηριαίου οστού. Όπως σε κάθε σε σοβαρή χειρουργική πράξη έτσι και στην ολική αρθροπλαστική του ισχίου μπορούν να εμφανιστούν απροσδόκητες επιπλοκές όπως: καρδιακή προσβολή, εγκεφαλικό επεισόδιο, διαταραχή της λειτουργίας των νεφρών, του εντέρου και της κύστης.
 
 Αποθεραπεία (με τεχνικές MIS)
 
Όλοι οι ασθενείς κινητοποιούνται με πλήρη φόρτιση του χειρουργημένου σκέλους (στα όρια του πόνου) από την ίδια μέρα του χειρουργείου με τη βοήθεια ενός φυσιοθεραπευτή και χωρίς κανένα περιορισμό. Για τις δύο πρώτες εβδομάδες χρησιμοποιούν δύο πατερίτσες ενώ για τις επόμενες δύο από μία πατερίτσα. Οι περισσότεροι ασθενείς παίρνουν εξιτήριο από το νοσοκομείο σε 3-5 ημέρες. Κάποιοι ακόμα πιο νωρίς! Για 28-32 ημέρες λαμβάνουν αντιπηκτική αγωγή. Η πρώτη μετεγχειρητική επίσκεψη πραγματοποιείται 4-6 εβδομάδες μετά το χειρουργείο. Η πλειονότητα των ασθενών μπορούν να οδηγήσουν αυτοκινήτο σε έξι εβδομάδες μετά το χειρουργείο ενώ η ήπια άθληση μπορεί να αρχίσει μετά το πρώτο τρίμηνο.
 

Αν και το 90% της αποκατάστασης επιτυγχάνεται το πρώτο τρίμηνο το 100% της αποκατάστασης επιτυγχάνεται στο έτος. Οι περισσότεροι άνθρωποι μετά από μια ολική αρθροπλαστική του ισχίου είναι σε θέση να παίξουν γκολφ και τέννις. Ορισμένοι ασθενείς είναι σε θέση να κάνουν και σκι. Ο ασθενής θα πρέπει να παρακολουθείται σε τακτά χρονικά διαστήματα. Στην αρχή ανά έτος και στην συνέχεια ανά τριετία.
 
 Μακροχρόνια αποτελέσματα
 
Η ολική αρθροπλαστική του ισχίου είναι μία από τις πιο επιτυχημένες και αποτελεσματικές ιατρικές πράξεις. Στο 95% των ασθενών που έχουν υποβληθεί σε ολική αρθροπλαστική του ισχίου, 10 χρόνια μετά την επέμβαση το ισχίο τους είναι ακόμα λειτουργικό, ενώ το 85% αυτών των ασθενών εξακολουθεί να έχει λειτουργικό ισχίο και 20 χρόνια μετά το χειρουργείο. Μελέτες έχουν δείξει ότι στο 93,5% των ασθενών άνω των 65 ετών που έχουν υποβληθεί σε ολική αρθροπλαστική δεν θα απαιτηθεί στο μέλλον καμία περαιτέρω χειρουργική επέμβαση σε αυτό το ισχίο.
 
Η ολική αρθροπλαστική του ισχίου αν και έχει εξαιρετικά αποτελέσματα, όπως είναι φυσικό, δεν μπορεί να συναγωνιστεί την φυσιολογική άρθρωση. Αποτελεί όμως την δεύτερη καλύτερη επιλογή! Καθώς η μακροβιότητα μιας άρθρωσης σχετίζεται πλήρως με τη φθορά της επιφάνειάς της, είναι λογικό να την προσέχουμε όσο το δυνατόν περισσότερο ιδιαιτερα μετά την αντικατάστασή της.
 
Αν μπορούσαμε να συγκρίνουμε την άρθρωση του ισχίου σε μια μηχανή αυτοκινήτου και να υποθέσουμε ότι η μηχανή έχει ζωή ένα εκατομμύριο χιλιόμετρα, κάποιος μπορεί να οδηγήσει όλα τα διαθέσιμα χιλιόμετρα μέσα σε λίγα χρόνια, ή με το να είναι λίγο πιο προσεκτικός, μπορεί να διατηρήσει την μηχανή για πολλά χρόνια. Από την άλλη πλευρά δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η αρθροπλαστική του ισχίου πραγματοποιείται για να επανέλθει ο ασθενής πλήρως στις καθημερινές του δραστηριότητες, όπως πριν την ανάπτυξη της αρθρίτιδας.
 
Μετά από μια αρθροπλαστική οι ασθενείς μπορούν να πραγματοποιήσουν όλες σχεδόν τις καθημερινές δραστηριότητές τους. Η ενασχόληση με αθλήματα όπως το γκολφ, το τέννις και το σκι μετά από μια ολική αρθροπλαστική του ισχίου ή του γόνατος είναι δυνατή. Ωστόσο, αξίζει τον κόπο να παίρνουν κάποιες απλές προφυλάξεις για να περιορίσουν το ρυθμό φθοράς όπως για παράδειγμα είναι η χρήση ενός buggy όταν παίζουν γκολφ, να παραμένουν στις ευκολότερες πίστες στο σκι και να περιορίσουν τον αριθμό των παιχνιδιών κατά τη διάρκεια της εβδομάδας στο τένις.